Paracelsus, grondlegger van de alchemistische Spagyriek

Paracelsus, grondlegger van de alchemistische Spagyriek

Paracelsus (1493-1541), voluit Philippus Aureolus Theophrastus Bombastus von Hohenheim, was een Zwitserse, controversiële arts die alchemie aanwendde voor geneeskundige doeleinden. Met zijn visie op de geneeskunst, zijn kennis van de alchemie en de manier waarop hij gebruik maakte van de natuur voor genezing, was hij een belangrijke grondlegger van de Spagyriek zoals deze vandaag de dag nog wordt toegepast. In dit artikel lees je onder andere over zijn achtergrond, zijn filosofie ten aanzien van ziekte en genezing, de rol die hij als hervormend arts speelde en wat dit betekent voor de hedendaagse alchemistische Spagyriek.

Paracelsus, hervormer van de geneeskunst

Paracelsus ging, met zijn controversiële ideeën ten aanzien van de geneeskunst in de 16e eeuw, de boeken in als hervormer van de geneeskunst. In de 16e eeuw werd de geneeskunst steeds meer benaderd vanuit de theorie, en nog maar weinig vanuit de praktijk en door middel van onderzoek in de natuur. Het was ook zo dat de lessen in de geneeskunst alleen in het Latijn werden aangeboden; het was maar voor een select gezelschap toegankelijk.
Paracelsus bracht hier verandering in. Hij vond dat de arts zelf op onderzoek uit moest in de natuur. Hij choqueerde ook de medische geleerdenstand door sommige colleges in het Duits te geven, in plaats van in het gebruikelijke Latijn; hij vond dat de geneeskunst niet alleen voor de elite zou mogen zijn.

Visie

Voor veel alchemisten had alchemie tot doel om goud te maken. Voor Paracelsus was het doel van alchemie echter niet om goud te maken, maar om genezing te brengen. Het was voor hem vanzelfsprekend dat de natuur en haar transformatieprocessen gebruikt konden worden om het proces van transformatie bij de mens te ondersteunen. Paracelsus wilde alleen de natuur gebruiken voor het herstel van de harmonie bij de mens. Hij ontwikkelde geneesmiddelen vanuit planten en kruiden door gebruik te maken van zijn inzicht en de alchemistische principes om de in de natuur opgeslagen krachten los te maken. Dit werd Spagyriek genoemd.

De drie alchemistische basisprincipes

Paracelsus verdiepte zich in de relatie tussen gezondheid en ziekte. Hij stelde daarbij de vraag: ‘Wat zijn de grondbouwstenen van waaruit alles is opgebouwd?’ Als antwoord hierop kwam hij tot de drie alchemistische basisprincipes Sulfur, Mercur en Sal:

  • Sulfur (Zwavel) staat in de alchemie voor het spirituele, de ziel.
  • Mercur (Kwik) staat voor de geest.
  • Sal (Zout) staat voor de materie, het lichaam.

Deze drie samen vormen volgens Paracelsus de elementen van waaruit alles, en dus ook het lichaam, bestaat. Zolang deze drie in harmonie met elkaar functioneren, is de mens gezond. Wanneer er een teveel of tekort aan één van deze elementen is, kan ziekte ontstaan.

Hermetisch wereldbeeld

Paracelsus hing een Hermetisch wereldbeeld aan, waarbij de microkosmos en de macrokosmos onlosmakelijke met elkaar verbonden zijn:

  • Zo boven zo beneden.
  • Zo binnen zo buiten.

Volgens hem waren de kosmische relaties van groot belang voor de genezing van ziektes. Zijn opvatting was dan ook dat gezondheid en ziekte afhankelijk waren van de harmonie tussen de mens, de microkosmos en de macrokosmos. Zijn opvattingen sluiten hiermee aan bij de hermetische filosofie. Volgens Paracelsus zou er voor iedere ziekte een remedie zijn in de natuur. De kunst was alleen om deze remedie te vinden.

De vier pijlers waarop de geneeskunst rust

Volgens Paracelsus kon men geen arts zijn als men geen kennis van de wereld bezat. In het Volumen Paragranum legde hij uit dat de geneeskunst berust op vier pijlers: filosofie, astronomie/ astrologie, alchemie en ethiek.
Filosofie
Onder de filosofie werd door Paracelsus de natuurfilosofie verstaan; de kennis van de kosmos en het inzicht hierin.
Paracelsus hing de hermetische filosofie en de pythagorische filosofie aan. Hermes Trismegistus en Pythagoras behoorden beiden, net als Paracelsus, tot de mystici. De opvatting van Paracelcus dat ziekte en gezondheid van het lichaam afhankelijk is van de harmonie tussen mens (microkosmos) en natuur (macrokosmos), weerspiegelen zowel de hermetische- als de pythagorische filosofie.
Astronomie/Astrologie
Volgens Paracelsus was meer dan de helft van de ziektes onderhevig aan de invloed van de planeten. Hij had een andere visie op de astrologie dan de meesten van zijn tijdgenoten. Volgens hem zijn er bepaalde invloeden vanuit de sterren en planeten die van invloed zijn op het welzijn van de mens. Door gebruik te maken van deze kennis zou transformatie mogelijk zijn.
Planeten kunnen hun heilzame werking laten gelden in de metalen, kruiden en stenen en zo een remedie bieden tegen ziektes in het menselijk lichaam. De Spagyriek zoals deze vandaag de dag wordt ingezet, kent dan ook een relatie tot de planeten en de zodiactekens.
Alchemie
Paracelsus paste de alchemie niet toe om onedele delen in goud te veranderen, maar om ziektes te genezen. Hij wist dat hij alles wat nodig was voor genezing en/of transformatie in de natuur kon vinden. Door het toepassen van een alchemistische productieproces kon uit planten en kruiden de Spagyriek ontstaan.
Ethiek
Volgens Paracelsus ging het als arts niet alleen om het juist toepassen van de kennis, maar ook om het hebben van de juiste ethische houding. Paracelsus drong bij het beoefenen van de geneeskunde aan op het geweten van de behandelaar, zijn eerlijkheid, zijn verantwoordelijkheidsgevoel en zijn missie.

Tot slot

Paracelsus was de grondlegger van de Spagyriek zoals deze vandaag de dag wordt toegepast. Binnen de Spagyriek wordt nog steeds uitgegaan van het principe van de microkosmos en de macrokosmos (zo boven – zo beneden, zo binnen – zo buiten). De Spagyriek komt door middel van een alchemistisch proces tot stand. Hierdoor is transformatie mogelijk op het niveau van lichaam, geest en ziel.

Wil je meer weten over de Spagyriek en haar mogelijkheden, over persoonlijke consulten of opleidingen? Kijk dan eens op: www.spagyrieknederland.nl

Bronnen:

    • Handboek Alchemistische Spagyriek Plantgeneeskunde – Ronald Nieuwenhuizen
    • Alchemie aan de Amstel – Cis van Heertum

 

©Auteur: Brenda Nieuwenhuizen

 

Advertenties

Een gedachte over “Paracelsus, grondlegger van de alchemistische Spagyriek

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s